دبستان جیرفت؛ نگاهی متفاوت به معماری فضای آموزشی
دبستان جیرفت طرحی آموزشی از گروه «طراحی فضا، رویداد، شهر» است که در جیرفتِ استان کرمان طراحی شده و در سال ۲۰۱۶ بهصورت کانسپت ارائه شده است. این پروژه با زیربنای حدود ۱۲۰۰ مترمربع، با هدف ایجاد محیطی متناسب با نیازهای آموزشی، اجتماعی و خلاقانه کودکان شکل گرفته است. معماران مسئول پروژه محمد عرب و مینا معینالدینی و همکار طراحی، الهه حاجدایی بودهاند.
ایده اصلی پروژه بر این نگاه استوار است که مدرسه تنها محلی برای حضور دانشآموز در کلاس نیست؛ بلکه یکی از نخستین فضاهای اجتماعی مهمی است که کودک پس از خانه تجربه میکند. به همین دلیل، فضاهای عمومی، محل بازی، تعامل و استراحت دانشآموزان در کنار کلاسهای درس اهمیت ویژهای پیدا کردهاند.
در این طرح، بهجای شکل رایج مدارس با یک توده ساختمانی و حیاطی بزرگ، مجموعهای از تودهها و فضاهای خالی در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند. حجم اولیه طراحی، مکعبی به ابعاد ۶ در ۶ متر و ارتفاع ۴ متر است که با ترکیب آن، پنج نوع حجم اولیه شکل گرفته و فضاهای مختلف مدرسه از کنار هم قرار گرفتن این عناصر ایجاد شدهاند.
فضاهای عمومی مدرسه نیز با توجه به کنترل نور و مصرف انرژی و با الهام از معماری محلی طراحی شدهاند. تفاوت در اندازه و کیفیت این فضاها به کودکان اجازه میدهد در زمانها و فصلهای مختلف، تجربههای متنوعی از حضور، بازی و تعامل داشته باشند. همچنین طراحی این فضاها با هدف تقویت حس کنجکاوی و خلاقیت دانشآموزان انجام شده است.
از ویژگیهای مهم این پروژه، سادگی هندسه و توجه به قابلیت ساخت با روشهای بومی منطقه است. همچنین طرح بهگونهای پیشبینی شده که در صورت نیاز، امکان توسعه و اضافهشدن بخشهایی به مجموعه در آینده وجود داشته باشد. در کنار فضاهای آموزشی، فضاهای اداری، فرهنگی و اجتماعی، کارگاههای خلاقیت، سالن چندمنظوره و حتی فضایی برای اقامت احتمالی معلمان مهمان نیز در نظر گرفته شده است.
دبستان جیرفت نمونهای از تلاش برای تبدیل مدرسه از یک فضای صرفاً آموزشی به محیطی برای یادگیری، بازی، تعامل اجتماعی و پرورش خلاقیت کودکان است؛ رویکردی که معماری را در خدمت تجربه بهتر دانشآموزان قرار میدهد.
معمار: گروه طراحی فضا، رویداد، شهر (محمد عرب،مینا معین الدینی )
